Przejdź do treści

Rolnictwo precyzyjne / poradnik

NDMI: wskaźnik wilgotności roślin i czym różni się od NDVI

NDVI mówi, jak zielone jest pole. NDMI mówi, czy rośliny mają wodę. Wyjaśniam, jak czytać oba wskaźniki i kiedy NDMI daje przewagę.

Kamil Barwiński

Opublikowano · 6 min czytania

Satelita nad polem podzielonym na zieloną mapę wegetacji i niebieską mapę wilgotności z suchymi plamami; napis „NDMI czy NDVI?” i logo NomadSales z etykietą Rolnictwo.

W skrócie

  • NDMI = (B8 − B11)/(B8 + B11) z darmowych danych Sentinel-2; wyższy wynik = więcej wody w roślinach.
  • NDVI pokazuje wigor i biomasę, NDMI zawartość wody – stres wodny widać w NDMI wcześniej.
  • Progi 0 / 0,2 / 0,4 to tylko punkt wyjścia; ważniejsze są zmiany w czasie i różnice w obrębie pola.
  • „NDWI” w aplikacji może oznaczać dwa różne wskaźniki – sprawdź, z jakich pasm jest liczony.
  • NDMI czytaj razem z NDVI, nie zamiast niego – przy rzadkim łanie zaniża wynik.
Spis treści

Czym jest NDMI i jak się go liczy

NDMI (Normalized Difference Moisture Index) to satelitarny wskaźnik wilgotności roślin. Pokazuje, ile wody jest w liściach, a nie tylko, jak „zielone” jest pole. NDVI mówi ci o biomasie i wigorze, NDMI o tym, czy rośliny mają czym oddychać w upale. Jeśli patrzysz tylko na NDVI, łatwo przegapić stres wodny, zanim stanie się widoczny gołym okiem. W tym tekście wyjaśniam, jak NDMI się liczy, jak czytać jego wartości i kiedy w praktyce daje ci więcej niż NDVI.

NDMI porównuje dwa pasma światła odbitego od roślin: bliską podczerwień (NIR) i krótkofalową podczerwień (SWIR). Bliska podczerwień reaguje głównie na strukturę liścia i suchą masę. Krótkofalowa podczerwień jest pochłaniana przez wodę w tkankach, więc im więcej wody w liściu, tym mniej SWIR wraca do satelity.

Dla satelitów Sentinel-2 (darmowy program Copernicus UE) wzór wygląda tak:

NDMI = (B8 − B11) / (B8 + B11)
Pasmo Sentinel-2ZakresDługość fali (środek)Rozdzielczość
B8 (NIR)bliska podczerwieńok. 842 nm10 m
B11 (SWIR1)krótkofalowa podczerwieńok. 1610 nm20 m

Wynik mieści się w przedziale od −1 do 1. Wyższa wartość oznacza więcej wody w roślinach, niższa: rośliny suchsze albo rzadszy łan.

NDMI a NDVI: czym się różnią

To najczęstsze pytanie, więc wprost: NDVI mierzy, ile jest zielonej masy, NDMI mierzy, ile wody jest w tej masie. Oba wskaźniki korzystają z bliskiej podczerwieni, ale NDVI zestawia ją ze światłem czerwonym (chlorofil), a NDMI z krótkofalową podczerwienią (woda).

NDVINDMI
Co pokazujewigor, biomasę, „zieloność”zawartość wody w roślinach
Pasma Sentinel-2B8 i B4 (czerwone)B8 i B11 (SWIR)
Rozdzielczość10 m20 m (przez B11)
Najlepszy domap zmienności, nawożenia, oceny wschodówwczesnego wykrywania suszy, stresu wodnego, nawadniania
Słaby punkt„nasyca się” przy gęstym łaniemiesza wodę z pokryciem roślin przy rzadkim łanie

Z mojej perspektywy pracy z rolnikami: NDVI jest świetny do pytania „gdzie rośnie lepiej, a gdzie gorzej”, czyli do map zmienności i nawożenia zmiennego. NDMI odpowiada na inne pytanie: „dlaczego w tym miejscu rośnie gorzej”. Bardzo często odpowiedź brzmi po prostu: brakuje wody.

Typowy przykład: w lipcu część pola wygląda na mapie NDVI prawie tak samo jak reszta, a NDMI w tym miejscu wyraźnie spada. To znak, że rośliny już walczą z brakiem wody, choć jeszcze nie straciły zieleni.

Kiedy NDVI wprowadza w błąd

NDVI ma dwie słabości, które NDMI częściowo łata.

1. Gęsty łan „nasyca” NDVI. Gdy pszenica czy kukurydza zakryje całe pole, NDVI dochodzi do wysokich wartości i przestaje rozróżniać, czy rośliny mają się świetnie, czy tylko dobrze. Rośliny mogą już tracić wodę, a NDVI dalej pokazuje ładną zieleń.

2. Stres wodny widać w NDVI z opóźnieniem. Roślina najpierw traci wodę, a dopiero potem chlorofil i biomasę. NDMI reaguje na pierwszy etap, NDVI na drugi. Ta różnica to kilka dni, w których możesz jeszcze coś zrobić: przesunąć zabieg, zmienić termin nawożenia albo uruchomić nawadnianie.

Jak czytać wartości NDMI na polu

Nie ma jednej tabeli progów, która pasuje do każdej uprawy, gleby i fazy rozwojowej. Popularne skrypty do wizualizacji (np. w Sentinel Hub) dzielą wartości progami 0, 0,2 i 0,4. Możesz to potraktować jako punkt wyjścia:

NDMIOrientacyjna interpretacja
poniżej 0goła gleba, bardzo rzadki łan albo silny stres wodny
0 – 0,2rośliny suchsze, możliwy stres wodny (sprawdź w terenie)
0,2 – 0,4umiarkowana zawartość wody
powyżej 0,4rośliny dobrze uwodnione, przy bardzo wysokich wartościach także możliwe podtopienia

Ważniejsze od liczby bezwzględnej są różnice:

  • w czasie: to samo pole w kolejnych przelotach satelity (spadek NDMI tydzień do tygodnia to sygnał alarmowy),
  • w przestrzeni: która część pola wysycha szybciej (lżejsza gleba, górka, skraj pola),
  • między polami: ta sama uprawa, ta sama faza, różne wyniki.

NDMI, NDWI, NDII: ta sama nazwa, różne wskaźniki

Tu łatwo się pogubić, bo w aplikacjach i artykułach nazwy krążą wymiennie.

  • NDWI wg Gao (1996): wskaźnik wody w roślinach liczony z bliskiej i krótkofalowej podczerwieni. Dziś najczęściej nazywany właśnie NDMI (czasem NDII).
  • NDWI wg McFeetersa (1996): liczony z pasma zielonego i bliskiej podczerwieni. Służy do wykrywania otwartej wody (stawy, zalania, rowy), a nie wilgotności roślin.

Oba artykuły ukazały się w tym samym roku, stąd zamieszanie z nazwą. W praktyce: jeśli aplikacja pokazuje „NDWI”, sprawdź, z jakich pasm go liczy. Wersja z pasmem zielonym nie powie ci nic o stresie wodnym pszenicy.

Gdzie sprawdzić NDMI dla swojego pola

Dane Sentinel-2 są darmowe. Dwa satelity tej konstelacji przelatują nad tym samym miejscem średnio co 5 dni (na równiku; w Polsce, dzięki nakładaniu się orbit, zwykle częściej). Ograniczeniem są chmury, a nie dostęp do danych.

Masz trzy drogi:

  1. Darmowe przeglądarki danych satelitarnych (np. Copernicus Browser): wybierasz pole, datę i wskaźnik. Dobre do sprawdzenia „na szybko”, ale bez historii pola i alertów.
  2. Aplikacje rolnicze z modułem teledetekcji: zwykle mają NDVI, a coraz częściej też NDMI, mapy zmienności i eksport map aplikacyjnych.
  3. Własne narzędzie: jeśli jesteś firmą (dystrybutor, doradca, grupa producentów) i chcesz pokazywać takie dane swoim klientom, wskaźnik można liczyć automatycznie i wyświetlać we własnym panelu.

Wybierając narzędzie, sprawdź trzy rzeczy: czy pokazuje historię pola z kilku sezonów, czy wysyła alert przy spadku wskaźnika i czy pozwala wyeksportować mapę do terminala w maszynie. Sama ładna mapa w przeglądarce to za mało.

Jak zamienić NDMI na decyzje

Sama mapa nic nie da, jeśli nie stoi za nią decyzja. Poniżej prosta checklista, którą możesz przejść co tydzień w sezonie:

  • Sprawdź NDMI i NDVI z ostatniego bezchmurnego przelotu.
  • Porównaj z poprzednim odczytem: czy NDMI spada szybciej niż NDVI?
  • Zaznacz strefy, w których NDMI jest wyraźnie niższy niż w reszcie pola.
  • Zweryfikuj w terenie: gleba, faza rozwojowa, objawy więdnięcia.
  • Zdecyduj: nawadnianie (jeśli masz), przesunięcie zabiegu, korekta dawki nawożenia w suchych strefach.
  • Zapisz wynik. Za rok będziesz wiedzieć, które strefy wysychają jako pierwsze.

Najwięcej korzyści NDMI daje tam, gdzie decyzja kosztuje realne pieniądze:

  • nawadnianie: wiesz, które pole albo część pola potrzebuje wody najpierw,
  • nawożenie azotem w suszy: dawka w suchej strefie często się nie zwróci, bo rośliny i tak jej nie wykorzystają,
  • planowanie stref na mapach zmienności: strefy, które co roku szybciej tracą wodę, warto traktować inaczej niż resztę pola.

Badania z Polski pokazują, że susza to nie teoria. W analizie użytków zielonych z lat 2020–2023 autorzy oszacowali, że w pierwszych dekadach sezonu wegetacyjnego 2023 r. zagrożonych suszą było ok. 50% badanych pól. Co ciekawe, w tym badaniu najlepiej z suszą korelował inny wskaźnik, NDDI (łączący NDVI i NDWI). To dobra lekcja: NDMI to świetne narzędzie, ale nie jedyne, i warto sprawdzać, co działa na twojej uprawie.

NDMI czy NDVI: co wybrać?

Nie „czy”, tylko „i”. NDVI zostaje twoim podstawowym wskaźnikiem do map zmienności i nawożenia. NDMI dokładasz w sezonie, gdy robi się sucho, żeby zobaczyć problem kilka dni wcześniej i odróżnić „słabą glebę” od „braku wody”. Oba wskaźniki są darmowe, a dane z Sentinel-2 masz pod ręką co kilka dni. Więcej o teledetekcji i technologiach na polu znajdziesz w naszym hubie Rolnictwo, a o tym, kiedy satelita nie wystarczy i trzeba sięgnąć po badanie gleby skanerem albo w laboratorium, piszę osobno.

Najczęściej zadawane pytania

Co to jest NDMI?

NDMI (Normalized Difference Moisture Index) to wskaźnik satelitarny pokazujący zawartość wody w roślinach. Liczy się go z bliskiej podczerwieni i krótkofalowej podczerwieni, która jest pochłaniana przez wodę w liściach. Wyższa wartość oznacza lepiej uwodnione rośliny.

Czym różni się NDMI od NDVI?

NDVI mierzy ilość zielonej biomasy i wigor roślin, korzystając z pasma czerwonego i bliskiej podczerwieni. NDMI zamiast pasma czerwonego używa krótkofalowej podczerwieni, więc reaguje na wodę w tkankach. Dlatego stres wodny zwykle widać w NDMI wcześniej niż w NDVI.

Jak obliczyć NDMI z Sentinel-2?

Dla Sentinel-2 wzór to NDMI = (B8 − B11) / (B8 + B11), gdzie B8 to bliska podczerwień (10 m), a B11 to krótkofalowa podczerwień (20 m). Wynik mieści się w zakresie od −1 do 1. Gotowe mapy NDMI liczy wiele przeglądarek danych satelitarnych i aplikacji rolniczych.

Jaka wartość NDMI oznacza suszę?

Nie ma uniwersalnego progu dla wszystkich upraw. Popularne wizualizacje dzielą wartości progami 0, 0,2 i 0,4, gdzie wartości poniżej 0,2 sugerują suchsze rośliny lub rzadki łan. Najpewniejszy sygnał to wyraźny spadek NDMI na tym samym polu między kolejnymi odczytami, potwierdzony w terenie.

Czy NDWI to to samo co NDMI?

Czasami. NDWI w wersji Gao (1996), liczony z bliskiej i krótkofalowej podczerwieni, to w praktyce NDMI. NDWI w wersji McFeetersa (1996) liczy się z pasma zielonego i bliskiej podczerwieni i służy do wykrywania otwartej wody, a nie wilgotności roślin.

Źródła

  1. Sentinel Hub – Normalized Difference Moisture Index (NDMI) – dostęp: 16 października 2026
  2. Sentinel Hub – NDMI for moisture stress – dostęp: 16 października 2026
  3. Sentinel Hub – Sentinel-2 Bands – dostęp: 16 października 2026
  4. Gao B.-C. (1996), NDWI – A normalized difference water index for remote sensing of vegetation liquid water from space (NASA, abstrakt) – dostęp: 16 października 2026
  5. Normalized difference water index (Wikipedia) – dostęp: 16 października 2026
  6. Sentinel-2 (Wikipedia) – dostęp: 16 października 2026
  7. Examining the Sensitivity of Satellite-Derived Vegetation Indices to Plant Drought Stress in Grasslands in Poland – dostęp: 16 października 2026
Kamil Barwiński

Autor

Kamil Barwiński

Założyciel NomadSales

Założyciel NomadSales. Programista, który został handlowcem: zbudował sprzedaż firmy AgriTech od zera do 3 mln zł, a dziś łączy marketing, sprzedaż i oprogramowanie dla firm.

Udostępnij:LinkedInX

Czytaj dalej

Więcej z huba Rolnictwo

Ciągnik nocą na polu, z którego kabiny płyną świetliste strumienie danych do ikony bazy danych; napis „Dane z ciągnika za 0 zł – Data Act od 12.09.2025” i logo NomadSales z etykietą Rolnictwo.

Rolnictwo

Data Act w rolnictwie: kto ma prawo do danych z ciągnika?

Unijny Data Act daje rolnikowi prawo do danych z jego maszyn – bez opłat i z możliwością przekazania ich doradcy czy serwisowi. Wyjaśniam, co obejmuje, od kiedy i gdzie są haczyki.

· 6 min czytania

Podobne tematy