Przejdź do treści

Rolnictwo / poradnik

Koszt suszenia kukurydzy 2026: tonoprocent, gaz i opłacalność

Propan zdrożał, suszarnie stają. Pokazuję, jak policzyć koszt suszenia kukurydzy i cenę, przy której suszenie się opłaca.

Kamil Barwiński

Opublikowano · 6 min czytania

Granatowa grafika: suszarnia zbożowa nocą, obok zbiornik propanu i złota pryzma ziarna kukurydzy. Napis „Z tony [814 kg]”, logo NomadSales i etykieta ROLNICTWO.

W skrócie

  • Suszenie liczy się w tonoprocentach: 30% → 14% to 16 t%, przy dawnej stawce 10 zł netto/t% ok. 160 zł za tonę.
  • Z 1 t kukurydzy o wilgotności 30% po suszeniu do 14% zostaje ok. 814 kg – ubytek ok. 18,6%, nie 16%.
  • Według LIR propan zdrożał z ok. 2 zł/l brutto w styczniu do ponad 3,20 zł/l brutto; suszenie kosztuje 90–105 zł netto/t.
  • Suszarnia zużywa ok. 1,7–2 l propanu na tonoprocent – przy 3 zł/l sam gaz to ok. 86 zł na tonę mokrego ziarna.
  • Cena progowa suchej = (cena mokrej + koszt suszenia) / masa po suszeniu; przy 600 zł i 160 zł to ok. 934 zł/t.
Spis treści

Koszt suszenia kukurydzy liczy się w tonoprocentach: płacisz za obniżenie wilgotności jednej tony mokrego ziarna o 1 punkt procentowy. Przed kryzysem typowa stawka usługi wynosiła ok. 10 zł netto za tonoprocent, czyli ok. 160 zł za tonę przy suszeniu z 30% do 14%. Jesienią 2026 r. propan zdrożał i zaczęło go brakować, więc suszenie kosztuje więcej. Dlatego przed decyzją „suszyć czy sprzedać mokrą” policz trzy rzeczy: ile ziarna zostanie po wysuszeniu, ile zapłacisz za gaz albo usługę i jaką cenę suchej kukurydzy musisz dostać, żeby wyjść na zero.

Poniżej masz wzory, tabelę z przykładami i checklistę na tę kampanię. Wszystkie ceny to stan na 2–4 listopada 2026 r. – w tym sezonie zmieniają się z dnia na dzień.

Co się dzieje z gazem do suszarni jesienią 2026?

W szczycie zbioru kukurydzy na ziarno rolnicy z kilku regionów zgłaszają brak propanu do suszarni. Najważniejsze fakty:

  • Ceny propanu: Lubelska Izba Rolnicza w stanowisku z 2 listopada 2026 r. podaje, że propan zdrożał z ok. 2 zł/l brutto w styczniu do ponad 3,20 zł/l brutto. Rolnicy i serwisy branżowe opisują oferty na poziomie ok. 2,90–3,60 zł/l netto. Rok temu propan kosztował ok. 1,40–1,60 zł/l netto.
  • Koszt suszenia: według LIR suszenie kosztuje obecnie 90–105 zł netto za tonę – to sam koszt suszenia, bez ubytku masy ziarna.
  • Skupy: Krajowa Rada Izb Rolniczych pisze, że część punktów skupu wstrzymała przyjmowanie kukurydzy, a pozostałe stosują większe potrącenia za każdy procent wilgotności.
  • Interwencja: 3 listopada 2026 r. KRIR zwróciła się do ministra energii Miłosza Motyki o zabezpieczenie dostaw gazu dla rolnictwa. LIR zaapelowała też o sprawdzenie rynku propanu przez UOKiK.
  • Skala: według KRIR kukurydza na ziarno rośnie w Polsce na ok. 1,4 mln ha.
  • Przyczyny: media branżowe wskazują opóźnienia w rozładunku gazowców przez sztormy i wąskie gardła na terminalach przeładunkowych.

Z mojej perspektywy pracy z rolnikami to klasyczny przykład, że w rolnictwie najdroższy jest czas. Mokre ziarno na pryzmie nie poczeka na lepszą cenę gazu, więc liczyć trzeba szybko – ale jednak liczyć.

Jak liczy się koszt suszenia kukurydzy? Tonoprocent

Tonoprocent (t/%) to opłata za obniżenie wilgotności 1 tony mokrego ziarna o 1 punkt procentowy. Wzór na koszt usługi:

koszt = tony mokrego ziarna × (wilgotność początkowa − wilgotność docelowa) × stawka za t/%

Przykład: 1 t kukurydzy o wilgotności 30% suszona do 14% to 16 tonoprocentów. Przy stawce 10 zł netto/t% płacisz 160 zł netto. Część suszarni dolicza osobno przyjęcie i wydanie ziarna albo ubytek masy – zawsze dopytaj, co jest w cenie.

Docelowa wilgotność do przechowania to 14%, a skupy często przyjmują jako suchą kukurydzę do 14,5%. Kukurydza na ziarno schodzi z pola zwykle przy ok. 30% wilgotności.

Ile kukurydzy zostanie po wysuszeniu? Wzór na ubytek masy

Tu najczęściej pojawia się błąd. Suszenie z 30% do 14% nie oznacza ubytku 16% masy. Odparowuje woda, a sucha masa zostaje ta sama, więc prawidłowy wzór to:

masa po suszeniu = masa mokra × (100 − W1) / (100 − W2)

gdzie W1 to wilgotność początkowa, a W2 – docelowa. Dla 1 t przy 30% → 14%: 1000 × 70 / 86 = ok. 814 kg. Ubytek wynosi więc ok. 18,6%, a nie 16%.

Wilgotność przy zbiorzeMasa po wysuszeniu do 14% (z 1 t)Ubytek masyTonoprocenty
25%ok. 872 kgok. 12,8%11
30%ok. 814 kgok. 18,6%16
35%ok. 756 kgok. 24,4%21

Ile gazu zużywa suszarnia na tonę kukurydzy?

Według praktyków i producentów suszarni suszenie kukurydzy propanem to zwykle ok. 1,7–2 litry gazu na tonoprocent, czyli przy 30% → 14% ok. 30–40 litrów na tonę.

Sam gaz przy 16 t% i 1,8 l/t% (ok. 29 l na tonę mokrego ziarna):

Cena propanu (netto)Koszt gazu na 1 t mokrej kukurydzy (30% → 14%)
1,50 zł/l (poziom sprzed roku)ok. 43 zł
2,00 zł/lok. 58 zł
3,00 zł/lok. 86 zł
3,60 zł/lok. 104 zł

To tylko gaz. Prąd, praca, serwis suszarni i amortyzacja to osobne pozycje – dlatego w mediach widać tak różne liczby (np. 90–105 zł za tonę u LIR obok ponad 200 zł w wyliczeniach pojedynczych gospodarstw, które dodają ubytek masy i wszystkie koszty).

Czy opłaca się suszyć kukurydzę, czy sprzedać mokrą?

Najprostsze narzędzie to cena progowa suchej kukurydzy – ile musisz dostać za tonę suchego ziarna, żeby suszenie dało tyle samo co sprzedaż mokrej:

cena progowa = (cena mokrej za tonę + koszt suszenia tony) / masa po suszeniu (w tonach)

Na początku listopada 2026 r. skupy oferowały za mokrą kukurydzę (bazowo 30% wilgotności) ok. 550–600 zł/t, a za suchą ok. 940 zł/t. Za każdy punkt wilgotności powyżej bazy skupy potrącają zwykle ok. 10–15 zł na tonie.

Przykład dla 1 t mokrej kukurydzy, 30% → 14% (814 kg suchego ziarna), sucha po 940 zł/t (ok. 765 zł za 814 kg):

ScenariuszKoszt suszenia 1 tWynik po suszeniuSprzedaż mokrejCena progowa suchej
Usługa 10 zł/t%, mokra po 600 zł160 złok. 605 zł600 złok. 934 zł/t
Usługa 10 zł/t%, mokra po 550 zł160 złok. 605 zł550 złok. 872 zł/t
Usługa 15 zł/t%, mokra po 600 zł240 złok. 525 zł600 złok. 1032 zł/t
Własna suszarnia, sam gaz 3 zł/l, mokra po 600 złok. 86 zł + inne kosztyok. 679 zł minus inne koszty600 złok. 843 zł/t + inne koszty

To przykład na wzorach, nie rekomendacja – wstaw swoje liczby z ofert. Wniosek z tabeli: przy dzisiejszych cenach różnica między „suszyć” a „sprzedać mokrą” to często kilkadziesiąt złotych na tonie w jedną albo drugą stronę. Decyduje stawka suszarni i to, ile potrąci skup za wilgotność.

Jak ograniczyć koszt suszenia kukurydzy w tym sezonie – checklista

  • Zmierz wilgotność ziarna przed zbiorem z kilku miejsc pola – każdy punkt mniej to tonoprocent mniej.
  • Policz masę po suszeniu wzorem (100 − W1)/(100 − W2), nie przez odejmowanie procentów.
  • Zbierz 2–3 oferty: za mokrą (z tabelą potrąceń za wilgotność) i za suchą (z maks. wilgotnością, np. 14,5%).
  • Zapytaj suszarnię o stawkę za t/% i o to, co jest w cenie: przyjęcie, wydanie, ubytek masy.
  • Przy własnej suszarni sprawdź zużycie gazu na t/% w swojej instalacji i potwierdź termin dostawy propanu przed zbiorem.
  • Policz cenę progową suchej kukurydzy dla swoich liczb.
  • Ustal plan B: termin odbioru przez skup albo podział partii (część sprzedajesz mokrą, część suszysz).
  • Zapisz wynik po sezonie (wilgotność, koszt, cena) – za rok decyzja będzie szybsza.

Ostatni punkt to w praktyce początek porządku w danych gospodarstwa. Pisałem o tym szerzej w tekście dane w rolnictwie: dlaczego AI nie pomoże bez porządku w danych.

Co z tego wynika dla firm, które sprzedają rolnikom?

Jeśli prowadzisz skup, suszarnię albo sprzedajesz gaz – to jest moment, w którym budujesz albo tracisz zaufanie na lata. Jasna informacja o stawkach, potrąceniach i terminach odbioru sprzedaje lepiej niż jakakolwiek reklama (rolnik zapamięta, kto odebrał telefon w najgorszym tygodniu żniw). Z mojej perspektywy pracy w AgriTech: w tej branży wygrywa ten, kto mówi konkretnie i dowozi, a nie ten, kto ma najładniejszą ulotkę.

Jeśli chcesz uporządkować komunikację i sprzedaż do rolników, zobacz, jak pracujemy przy strategii sprzedaży i marketingu, albo zajrzyj do innych tekstów w kategorii rolnictwo.

Najczęściej zadawane pytania

Ile kosztuje suszenie tony kukurydzy w 2026 roku?

Według Lubelskiej Izby Rolniczej (stanowisko z 2 listopada 2026 r.) sam koszt suszenia to 90–105 zł netto za tonę. Przy usłudze rozliczanej w tonoprocentach i stawce 10 zł netto/t% suszenie z 30% do 14% kosztuje ok. 160 zł za tonę, a do tego dochodzi ubytek masy ziarna.

Co to jest tonoprocent?

Tonoprocent to opłata za obniżenie wilgotności jednej tony mokrego ziarna o jeden punkt procentowy. Koszt usługi liczysz jako: tony × (wilgotność początkowa − docelowa) × stawka. Przykład: 1 t z 30% do 14% to 16 tonoprocentów.

Ile ubywa kukurydzy po wysuszeniu z 30% do 14%?

Ok. 18,6%, czyli z tony zostaje ok. 814 kg. Liczy się to wzorem: masa mokra × (100 − W1) / (100 − W2). Odejmowanie samych procentów (30 − 14 = 16%) zaniża ubytek, a dochodzą jeszcze straty na czyszczeniu.

Ile gazu zużywa suszarnia na tonę kukurydzy?

Zwykle ok. 1,7–2 litrów propanu na tonoprocent, czyli ok. 30–40 litrów na tonę przy suszeniu z 30% do 14%. Dokładne zużycie zależy od suszarni, więc sprawdź je w swojej instalacji.

Do jakiej wilgotności suszyć kukurydzę?

Do przechowania kukurydzę suszy się do 14% wilgotności. Skupy często przyjmują jako suchą kukurydzę o wilgotności do 14,5%, więc sprawdź warunki w swojej ofercie.

Czy opłaca się suszyć kukurydzę, czy sprzedać mokrą?

To zależy od ceny mokrej, ceny suchej i kosztu suszenia. Policz cenę progową: (cena mokrej + koszt suszenia tony) / masa po suszeniu. Jeśli skup płaci za suchą kukurydzę mniej niż wynosi próg, sprzedaż mokrej daje więcej.

Źródła

  1. W sprawie trudności w zaopatrzeniu w gaz do suszarni – KRIR – dostęp: 5 listopada 2026
  2. Stanowisko Zarządu LIR z 2.11.2026 ws. braku dostaw gazu do suszarni rolniczych – Lubelska Izba Rolnicza – dostęp: 5 listopada 2026
  3. Brak gazu do suszenia kukurydzy – kolejne regiony biją na alarm – Agropolska – dostęp: 5 listopada 2026
  4. Suszarnie stają, skupy ograniczają odbiór. Izby rolnicze apelują do ministra Motyki – farmer.pl – dostęp: 5 listopada 2026
  5. Gaz do suszenia ziarna zdrożał o 50 proc. – farmer.pl – dostęp: 5 listopada 2026
  6. Kryzys gazowy pogłębia problemy plantatorów kukurydzy – farmer.pl – dostęp: 5 listopada 2026
  7. Problemy z propanem: dlaczego brakuje gazu do suszenia kukurydzy – topagrar.pl – dostęp: 5 listopada 2026
  8. Z tony mokrej kukurydzy zostaje około 815 kg – topagrar.pl – dostęp: 5 listopada 2026
  9. Jak przeliczyć plon kukurydzy mokrej na plon suchego ziarna – kalkulator topagrar.pl – dostęp: 5 listopada 2026
  10. Chaos w skupach kukurydzy – tygodnik-rolniczy.pl – dostęp: 5 listopada 2026
  11. Brakuje gazu do suszenia kukurydzy! Kryzys gazowy w szczycie żniw – Agroprofil – dostęp: 5 listopada 2026
  12. Dramatyczny apel rolników o pilną pomoc. Bez gazu kukurydza zgnije – Agrofakt – dostęp: 5 listopada 2026
  13. Ceny mokrej kukurydzy 2026. Ile płacą skupy za tonę? – Agrofakt – dostęp: 5 listopada 2026
  14. Gaz reglamentowany, a ceny z kosmosu – cenyrolnicze.pl – dostęp: 5 listopada 2026
  15. Koszty suszenia kukurydzy – Lidea – dostęp: 5 listopada 2026
  16. Kalkulator suszenia kukurydzy: ubytek masy i koszty – Agromocni – dostęp: 5 listopada 2026
  17. Ile kosztuje wysuszenie kukurydzy? Październik 2023 – Wieści Rolnicze – dostęp: 5 listopada 2026
  18. Ile naprawdę kosztuje suszenie kukurydzy? – farmer.pl – dostęp: 5 listopada 2026
  19. AG-Projekt – Suszenie ekonomiczne – atr express – dostęp: 5 listopada 2026
  20. Suszenie zboża – Romgaz – dostęp: 5 listopada 2026
  21. Grain Shrinkage and Expansion (FSA-1078) – University of Arkansas – dostęp: 5 listopada 2026
Kamil Barwiński

Autor

Kamil Barwiński

Założyciel NomadSales

Założyciel NomadSales. Programista, który został handlowcem: zbudował sprzedaż firmy AgriTech od zera do 3 mln zł, a dziś łączy marketing, sprzedaż i oprogramowanie dla firm.

Udostępnij:LinkedInX

Czytaj dalej

Więcej z huba Rolnictwo

Ciągnik nocą na polu, z którego kabiny płyną świetliste strumienie danych do ikony bazy danych; napis „Dane z ciągnika za 0 zł – Data Act od 12.09.2025” i logo NomadSales z etykietą Rolnictwo.

Rolnictwo

Data Act w rolnictwie: kto ma prawo do danych z ciągnika?

Unijny Data Act daje rolnikowi prawo do danych z jego maszyn – bez opłat i z możliwością przekazania ich doradcy czy serwisowi. Wyjaśniam, co obejmuje, od kiedy i gdzie są haczyki.

· 6 min czytania

Podobne tematy